Trauma

Trauma behandeling

Dagelijks maak je van alles mee en soms zitten hier gebeurtenissen tussen die niet zomaar te bevatten, accepteren en integreren zijn. Als je jonger bent dan besef je dit soms niet eens. In 80% van de gevallen zullen de klachten als gevolg van een nare gebeurtenis ook binnen 1-4 weken sterk verminderen. Dit is de herstelfase vanaf de schokkende gebeurtenis waarin jouw zelfhelende vermogen zijn werk doet. We noemen dit dan geen trauma. We spreken van een trauma of traumatische gebeurtenis als de klachten als gevolg van een nare gebeurtenis na 4 weken blijven bestaan of verergeren.

Soms liggen de gebeurtenissen in het recente verleden. Niet zelden liggen de gebeurtenissen in de vroege kindertijd. Een periode van je jeugd waarin dingen je overkomen en je hier doorgaans nog minder invloed op hebt dan in de volwassenheid. IN2-PSY biedt behandeling voor jeugdigen en jongvolwassenen bij alle soorten trauma’s, voor kortdurende en langdurende behandeling en doet dit met diverse therapeutische behandelmethoden.

Wat is een trauma?

Enkelvoudig trauma: We spreken van een trauma als een kind of jongere in het dagelijks leven last heeft van emotionele, lichamelijke en/of gedragsproblemen die samenhangen met één of meer nare ervaringen zoals een ongeluk, het verlies van een dierbare, pesterijen of iets anders naars. Vlak na zo’n schokkende ervaring kunnen er klachten ontstaan zoals indringende herinneringen, flashbacks en vermijdingsreacties in combinatie met veel angst en stress. We noemen dit een enkelvoudig trauma. De klachten kunnen bij kinderen op den duur uitmonden in onbegrepen problemen die zich manifesteren afhankelijk van hun leeftijd. Bij heel jonge kinderen zien we bijvoorbeeld angstig hechtingsgedrag, bij schoolgaande kinderen leerproblemen of schuldgevoelens. Bij jongeren zien we bijvoorbeeld een toename van conflicten met ouders, alcohol- of drugsmisbruik of gevaarlijk gedrag.

Specifieke angsten: Specifieke angsten of fobieën hebben vaak een traumatische ontstaansgeschiedenis en kunnen dan gezien worden als een reactie op een traumatische ervaring. Aan deze specifieke angsten of fobieën zijn meestal rampscenario’s gekoppeld waardoor er vermijdingsgedrag kan ontstaan om aan deze gefantaseerde ramp te ontkomen. Het gaat hier om klachten zoals een irreëel angstig verwachtingspatroon dat zich in de gedachten van het kind of de jongere heeft ingesleten, bijvoorbeeld angst voor dieren, hoogtevrees of angst voor dieven.

Meervoudig trauma en zelfbeeldproblematiek: Als er sprake is van meerdere nare ervaringen gedurende langere tijd, dan spreken we van een meervoudig trauma. Dit staat voor chronische, zich herhalende nare gebeurtenissen, zoals herhaaldelijk seksueel misbruik, veelvuldige pesterijen of herhaaldelijk niet geloofd worden. Zowel kinderen als jongeren kunnen met deze problemen kampen. De klachten of problemen bij dit type trauma zijn divers van aard en gaan vaak over somberheid, angsten en wantrouwen in combinatie met een uiterst negatief zelfbeeld, zoals zich niet de moeite waard voelen, zich niet geliefd voelen of zichzelf een dom persoon vinden. Dit is vaak ook van invloed op het functioneren van alledag, zowel thuis als op school en bij sportclubs.

Complex trauma: Dit is een combinatie van een enkel- of meervoudig trauma met één of meerdere andere stoornissen zoals kenmerken van andere psychopathologie, zoals dissociatieve stoornissen. Dit mondt uit in klachten en problemen die zich voordoen bij kinderen en jongeren, zoals het zich niet stabiel voelen en bij momenten uit het contact met zichzelf en zijn omgeving zijn, terwijl ze zich hier niet of ten dele van bewust zijn (dissociatie). Deze kinderen en jongeren zijn meestal gebaat bij een directe doorverwijzing voor psychologische behandeling in de GGZ.

Trauma kenmerken

Er is sprake van een trauma als je kind of de jongere voor een langere tijd en na enige tijd na een nare gebeurtenis, op onderstaande wijze functioneert:

  • Gespannen, prikkelbaar en snel boos.
  • Slaapproblemen en/of nachtmerries.
  • Onveiligheids- en/of angstgevoelens: alert zijn en op scherp staan als het niet hoeft.
  • Er is sprake van terugkerende gedachten of indringende herinneringen aan de ingrijpende gebeurtenis(sen).
  • Concentratieproblemen met als gevolg verminderde schoolprestaties.
  • Nergens meer plezier aan beleven.
  • Niet meer met andere kinderen spelen of omgaan en zich afsluiten van sociale contacten sinds de ingrijpende gebeurtenis.
  • Vermijdingsgedrag vertonen van bv. de plek waar de nare gebeurtenis plaatsvond.
  • Gevaarlijk gedrag vertonen.
  • Toename van conflicten met ouders.

Kinderen en jongeren kunnen bovenstaande klachten en problemen vaak niet goed verwoorden, maar laten dit zien in hun reacties en gedrag. Bij kinderen zien we vaak onbegrepen gedragsveranderingen en bij jongeren zijn deze veranderingen meestal zeer radicaal. Ze hebben bijvoorbeeld de neiging om de schokkende gebeurtenis te herhalen waardoor ze opnieuw gevaar lopen. Ook zien we bij hen dat het drugsgebruik of het drinken van teveel alcohol verergert na een schokkende gebeurtenis.

Behandeling van IN2-PSY

IN2-PSY biedt individuele behandeling voor jeugdigen en (jong)volwassenen bij trauma en persoonsontwikkeling. Niet zelden is traumaverwerking een onderdeel van een persoonsontwikkelingsproces dat een jongere met onze betrokkenheid meemaakt. Een traumaverwerkingsproces kan globaal opgedeeld worden in stabiisatie, verwerking en integratie. 

  • Stabilisatie: Hierbij ligt de nadruk op het herstel van rust en het hervinden van een zekere mate van controle over de klachten bij de jeugdige of (jong)volwassenen en het directe systeem.
  • Verwerking: Hierin worden de traumatische ervaringen volgens de GGZ-richtlijnen doorgaans verwerkt middels EMDR. Vaak wordt dit gecombineerd met cognitieve gedragstherapie en zo nodig andere behandelmethoden zoals, gezinstherapie of technieken uit de schema-, lichaamsgerichte- en narratieve therapie of medicatie.
  • Integratie: De derde fase richt zich op hoe de jeugdige of (jong)volwassene zijn traumatische ervaringen en de consequenties daarvan een plaats geeft in het hedendaagse leven.

Wanneer een jeugdige minderjarig is, nog in het gezin woont en in behandeling komt bij IN2-PSY worden ouders altijd betrokken bij de behandeling van IN2-PSY. In samenwerking stemmen we af in welke mate dit noodzakelijk en/of gewenst is. 

Kunnen we iets voor je betekenen?

 Wij kijken graag met je mee dus bel, app of mail ons gerust, dan bekijken we samen hoe we jou het beste kunnen helpen.

Algemene informatie

Onderstaande uitleg kan je kind of de jongere helpen bij het verwerken van een schokkende gebeurtenis:

  • Uitleggen dat herbelevingen, slecht slapen en concentratieproblemen e.d. normale reacties zijn na een schokkende ervaring.
  • Uitleggen dat je zelf een zelfherstellend vermogen hebt als je jezelf de rust en tijd gunt.
  • Verder is het aan te raden dat je kind of de jongere zo snel mogelijk na de schokkende gebeurtenis de dagelijkse routine oppakt of, als dat niet mogelijk is, een nieuwe routine ontwikkelt.

Je kunt zelf beoordelen of het beter met uw kind of met de jongere gaat aan de hand van de volgende vragen:

  • Onderzoek in hoeverre het dagelijks functioneren (school, werk, vriendschappen, activiteiten) negatief beïnvloed wordt door de schokkende ervaring.
  • Schrijf dagelijks (samen met je kind) voorbeelden op van de klachten: wat, wanneer, waar? Geef daarbij een score op een schaal van 0-10 waar bij 0 betekent geen (last van de) klacht en 10 veel last van die klacht.
  • Bedenk hoe je als ouders en familie omgaat met de situatie: geef en heb je als ouders steun of juist niet; zijn er in standhoudende factoren van de klachten, bijvoorbeeld door mee te gaan in de angst van het kind.

Als er binnen 1-4 weken na de schokkende ervaring geen klachtvermindering optreedt bij je kind of de jongere, dan is het raadzaam om met je huisarts en/of het Centrum voor jeugd en gezin een verwijzing naar IN2-PSY te overleggen. Samen kijken we dan naar jouw situatie en waar hoe wij je hierbij kunnen helpen.

Een veel gebruikte en aanbevolen behandelmethode bij traumagerelateerde klachten is EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). De EMDR behandeling houdt kortgezegd in dat de gevoeligheid van de gebeurtenis vermindert door aan de nare gebeurtenis te denken in combinatie een afleidende stimulus, zoals bij voorkeur oogbewegingen of andere vormen van afleidende stimulatie, afhankelijk van de problematiek en de leeftijd van het kind. Het werkingsmechanisme van deze methode is gebaseerd op de werkgeheugentheorie (van den Hout, 2012). Tijdens dit proces ervaart de jeugdige of (jong)volwassene gedurende de sessies een afname van de spanningsklachten en ruimte om een andere betekenis te geven aan de gebeurtenis waardoor deze neutraler wordt opgeslagen. Als de problematiek complexer is dan is EMDR een onderdeel van een breder ondersteuningsplan waarin ook gewerkt wordt met technieken vanuit cognitieve gedragtherapie, Acceptance & Commitment therapy, systeemtherapie en lichaamsgerichte therapie. Er zijn dan vaak meer dan 10 sessies nodig.

Wil je meer weten over EMDR dan raden wij deze film aan en de website www.emdr.nl.

Cognitieve gedragstherapie is een therapievorm die effectief is bij angst en spanningsklachten o.a. na schokkende gebeurtenissen. Deze behandeling helpt je om weer grip te krijgen op de klachten, zoals angsten en spanning. Bij cognitieve gedragstherapie zullen we samen een functie- en een betekenisanalyse maken en vooral met exposuretechnieken werken. Aan de hand daarvan worden de angstige gedachten getoetst op hun realiteitsgehalte door bewijzen hiervoor te zoeken en ze verder uit te dagen. Daarna leer je meer reële gedachten toe te passen, zodat die je meer controle geven. Wij zullen  bijvoorbeeld vragen om op school of thuis opdrachten uit te voeren waarmee het geleerde vanuit de therapie toegepast wordt en komen daar in de volgende sessie op terug. Een schokkende gebeurtenis kan op deze manier worden verwerkt.

Deze behandelingen worden bij jeugdigen of (jong)volwassenen altijd aangepast aan hun ontwikkelingsniveau. Wil je meer weten over CGT dan raden wij deze film aan en de website www.vgct.nl.

Naast EMDR en CGT wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van Acceptance and Commitment Therapy (ACT) waarin de nadruk ligt op acceptatie van wat geweest is en perspectief voor de toekomst. Ook werkt IN2-PSY lichaamsgericht waardoor alle facetten van de traumabeleving en persoonsontwikkeling meegenomen worden.

Het herstellen van een trauma en vinden van een weg verder kost tijd. IN2-PSY neemt de tijd om dit met je kind te beleven, doorleven en weer verder te kunnen gaan.